Zespół policystycznych (wielotorbielowatych) jajników, w skrócie PCOS, to choroba o podłożu hormonalnym. Szacuje się, że dotyka około piętnastu procent kobiet w wieku rozrodczym. Jest jedną z najczęstszych przyczyn problemów z zajściem w ciążę, jednak nie uniemożliwia jej. Na wystąpienie choroby składają się czynniki genetyczne, hormonalne i środowiskowe. Przyczyn powstawania tej choroby jak na razie medycyna nie odkryła, dlatego nie są znane żadne działania profilaktyczne przeciwdziałające temu schorzeniu. Wiadomo, że istnieje powiązanie między PCOS a insulinoodpornością. W przeciwieństwie do na przykład zapalenia przydatków, PCOS nie wywołuje bólu jajników.

Choroba uaktywnia się wtedy, kiedy organizm kobiety produkuje za dużo hormonów płciowych. Mowa tu zarówno o męskich hormonach androgenach, a zwłaszcza testosteronie, jak i żeńskim hormonie luteinizującym odpowiedzialnym za owulację. Drugą przyczyną może być podwyższony poziom cukru we krwi. W wyniku jednego z powyższych czynników komórka jajowa dojrzewa, ale pęcherzyk Graafa nie pęka, przez co nie zostaje ona uwolniona do jajowodu. Skoro nie dochodzi do owulacji, nie powstaje ciałko żółte, a w miejscu pęcherzyka tworzy się torbiel. Z biegiem czasu na powierzchni jajnika można zaobserwować wiele takich niedojrzałych pęcherzyków, dających charakterystyczny obraz podczas badania ultrasonograficznego.

Jedną z dolegliwości towarzyszącą zespołowi policystycznych jajników są zaburzenia cyklu miesiączkowego objawiające się nieregularnymi miesiączkami, ich brakiem oraz długimi cyklami. Z powodu nadprodukcji męskich hormonów płciowych pojawia się owłosienie typu męskiego, które występuje na górnej wardze, dolnej części pleców, linii od pępka do wzgórka łonowego, brodzie, mostku, dłoniach i wokół brodawek sutkowych. Jednocześnie kobieta może łysieć w typowo męski sposób, skarżyć się na łojotok i trądzik a także tyć. Do innych objawów należą: dłuższy od normalnego czas trwania zespołu napięcia miesiączkowego, ciemne plamy na ciele, ból w miednicy spowodowany powiększeniem jajników i ich uciskiem na sąsiednie organy.

Leczenie PCOS ustala się na podstawie tego, jaki ma być efekt leczniczy. Jeżeli kobieta stara się o dziecko, leczenie polega na przywróceniu owulacji i regulacji cykli miesiączkowych. Osiąga się to podając tabletki hormonalne. W przypadku kobiet otyłych terapia polega na zmniejszeniu masy ciała, co zmniejsza insulinoodporność. Nie bez znaczenia jest odpowiednia dieta bogata  w błonnik, owoce i warzywa i produkty przetworzone w małym stopniu. Efekt przynosi przyjmowanie leków przeciwcukrzycowych. Tabletki zmniejszające poziom męskich hormonów płciowych pomagają w pozbyciu się owłosienia i przebarwień skórnych.